poort kluis 1 png

 

 

2017flyervoorkant

 

 

"Het dagelijkse leven en smokkel tijdens de Eerste Wereldoorlog"

WE HOUDEN EEN WINTERSTOP

GESLOTEN TOT EN MET 6 APRIL 2018

terug open vanaf 7 April 2018 tot 27 mei 2018

1914 Bocholt

2011 04 30 09.24.49Bocholt was 100 jaar geleden nog een landbouwgemeente bij uitstek: 85% van de 500 gezinnen (2961 inwoners) leefden van de opbrengsten van hun landbouwbedrijfje, dat gemiddeld niet groter was dan 7ha.  Reppel (gefuseerd met Bocholt in 1967) had 408 inwoners en 65 gezinnen.

Bocholt telde slechts enkele ambachtelijke bedrijfjes: een brouwerij, een jeneverstokerij en enkele sigarenfabriekjes. Sinds 1826 bracht het kanaal een drukke bedrijvigheid mee. Aan de twee sluizen veroorzaakten het versassen, de douaniers en de ontvangers van de scheepsrechten een grote drukte.

Duizend hectare van de gemeentelijke heide en moerassen waren de laatste 50 jaar ontgonnen en bebost of tot akkers, hooi- en weilanden omgevormd. Toen de oorlog begon voerden nog twee spoorbaantjes, één van 2 km en één van 2,5 km, stadsmest van het kanaal naar de gronden in Lozen, Veldhoven en Kreyel, die na het graven van de Lossing in 1875 ontgonnen werden. Van het kanaal werd ook reeds dankbaar gebruik gemaakt voor de aanvoer van de eerste kunstmest en voor de bevloeiing van de ingenieus aangelegde weteringen.

De boerengilde, de Raiffeisenkas, de onderlinge veeverzekering en boerenleergangen werden opgericht. Bij het begin van de oorlog waren er zeven melkerijen die de melk verwerkten tot boter en die naar de tramstatie in Bree brachten.
Alle energie werd geleverd door de 6 wind- of watermolens maar vooral door de fysieke inspanningen van mensen en dieren. Elektriciteit was er nog niet en de brouwer bezat de enige auto van het dorp. Stoommachines waren er enkel bij de brouwer en in de fabrieken van Reppel te vinden.FAM MARTENS01 11

De komst van een dorpsdokter na 1900 had het geboorteoverschot nog doen toenemen. De bevolkingsaangroei was explosief. Dat had gevolgen. Om de kerk te vergroten werd in 1910 op spectaculaire wijze de kerktoren 9,60m verplaatst. Lozen had in 1900 zijn eigen parochiekerk gekregen.

Rond het dorp waren de laatste decennia grote fabrieken in de heide opgedoken: in 1888 Cooppal in Kaulille, de zinkfabriek in Overpelt en de lepelfabriek in Reppel, in 1891 de arsenicumfabriek van Reppel, in 1899 de zinkfabriek van Budel. Van een zinkfabriek in Bocholt, waarvoor in 1914 een vergunning werd afgeleverd, kwam (door de oorlog?) niets in huis.

Nieuwe wegen en spoorlijnen ontsloten de stille Kempen. De weg die van Bree naar Hamont door het dorp liep was de eerste die in 1865 verhard werd met kasseien. De weg van Bocholt naar Kaulille was in 1910 al aangelegd ,maar nog niet verhard. De spoorweg Antwerpen-Mönchengladbach was gereed in 1879, de tramlijn Maaseik- Wijchmaal in 1886. Vele plannen, zoals een tramlijn Bree-Hamont door Bocholt, lagen klaar toen de oorlog uitbrak.
Industrie, ondernemingen:

Sigarenfabrieken
1 lepelfabriek
1 arsenicumfabriek
1 brouwerij
6 wind- of watermolens
7 melkerijen
1 jeneverstokerij
2 sluizen
Winkels en cafés

logosbanner